• Praktijkverhaal Vakdidactiek als zelfstudie

Corne Muskens (LinkedIn) werkt, met een achtergrond in vmbo-techniekonderwijs en een opleiding in de onderwijswetenschap, nu voor zijn derde jaar bij de lerarenopleiding Mens en Technologie bij FOO. Hij heeft onlangs Vakdidactiek A van de nieuwe vakdidactiek-leerlijn helemaal herontworpen. Een goede gelegenheid om hem te spreken.

Voorheen zaten in het M&T-curriculum vakdidactische opdrachten verweven in andere modules. Altijd wat ‘verstopt’, het kreeg nooit voldoende eigen aandacht, en het was sowieso een aandachtspunt, aangezien deze opleiding docenten klaarstoomt voor een heel breed scala aan technische beroepen. De leraren in opleiding zijn meestal al erg bekwaam in de techniek en geven ook al les, maar leren in deze module een lesontwerp maken waarbij ze de techniek zo goed mogelijk kunnen aanleren aan hun leerlingen.

Na herontwerp (gebaseerd op Brits onderzoek) is vakdidactiek vanaf dit studiejaar een eigen leerlijn, waarbij de studenten flexibel, onder geleide zelfsturing, stof en opdrachten doorlopen. De opdrachten gaan over het maken en uitvoeren van lesontwerpen. Ze kunnen de opdrachten laten aansluiten bij de situaties die ze in hun werkveld tegenkomen. Er zijn geen fysieke inhoudelijke bijeenkomsten, mogelijk wel een keer een intervisiebijeenkomst. De studenten krijgen formatieve feedback op ingeleverde lesontwerpen en een persoonlijk gesprek halverwege het studiejaar.

De toetsing aan het einde van de leerlijn omvat een portfolio-assessment. Tussendoor, aan het einde van elk studiejaar, vragen de studenten een peer-assessment aan. Hierbij beoordelen de studenten (in groepjes van vier) elkaar aan de hand van de lesontwerpen.

De uitleg van deze module, zoals aan de studenten verteld, vind je in dit filmpje:

  • Screenshot uit Mens en Technologie Vakdidactiek A

  • In Brightspace is natuurlijk ook de course zo ingericht, dat de zelfsturing die van de studenten verwacht wordt geleid is. In de inhoudspagina zie je dat terug door de restricties die aan veel topics hangen. Als de studenten voor het eerst binnenkomen zien ze nog maar weinig van de inhoud, maar deze wordt getoond wanneer ze het vorige onderwerp bekeken hebben, of de vorige opdracht ingeleverd.

    Ook enkele aankondigingen zijn op die manier klaargezet. Afhankelijk van individuele voortgang en datum krijgen de studenten deze op het scherm.

    Daarnaast wordt ook wel aan de studenten gevraagd om aan het begin zelf een planning te maken wanneer ze alle opdrachten gaan doen. De deadline voor de aanvraag van de peer-assessments is ook vastgesteld, dus daar moeten ze naar toe werken.

  • Voor de (formatieve en summatieve) beoordeling van de producten wordt gebruik gemaakt van Learning Outcomes. Voor de module zijn deze vastgesteld, en in Brightspace zijn ze ingevoerd.

    (Lees ook Barend Last/Stefan Jongen, hoofdstuk 5)

  • Screenshot uit Mens en Technologie Vakdidactiek A

  • Zodra in een course de learning outcomes gedefinieerd zijn, kan je aan materialen en aan activiteiten de leeruitkomsten koppelen. Op die manier is inzichtelijk voor de studenten waaraan ze werken, en kan ook expliciet op dit onderdeel feednack gegeven worden.

  • Screenshot uit Mens en Technologie Vakdidactiek A

In dit vak zie je heel duidelijk de relatie terug tussen de doelstellingen van het vak, de toetsing, de opbouw van het onderwijs en de inrichting van de course in Brightspace. Alles wat aan de studenten gevraagd wordt (lesontwerp), wordt ook als voorbeeld gepresenteerd.

Het herontwerp van deze module heeft Corné (en de later aangehaakte collega Erik Min) zo’n 100 uur gekost, de investering die de opleiding gedaan heeft om het onderwijs te verbeteren. Er is geen invloed op de begeleidingsuren die de docenten bij de uitvoer toebedeeld krijgen, wat dat betreft geen besparingen dus, maar wel een kwaliteitsimpuls.

Kortom een uitstekend voorbeeld hoe je kunt nadenken over je onderwijs.

Geef een antwoord

Creative Commons License

Gerelateerde documenten:

© ICTO bij FOO 2022